Aktualności
OSTRZEŻENIE METEOROLOGICZNE

IMGW-PIB Centralne Biuro Prognoz Meteorologicznych w Krakowie ostrzega:
Zjawisko/stopień zagrożenia: Silny wiatr/2
Obszar: Bieszczady i Beskid Niski
Ważność (cz. urz.): od godz. 17:00 dnia 18.01.2018 do godz. 14:00 dnia 19.01.2018
Przebieg: Prognozuje się wystąpienie silnego wiatru o średniej prędkości od 35 km/h do 45 km/h, z porywami do 100 km/h, południowego skręcającego na zachodni. Miejscami zawieje i zamiecie śnieżne.
Prawdopodobieństwo wystąpienia zjawiska(%): 90%
Dyżurny synoptyk IMGW-PIB Łukasz Harasimowicz
Godzina i data wydania godz. 07:15 dnia 18.01.2018

Pamięci Abpa dr Ignacego Tokarczuka

 29 grudnia 2017r. w piątą rocznicę śmierci ks. Arcybiskupa Ignacego Tokarczuka w przemyskiej Katedrze odbyła się  Msza św.  koncelebrowana pod przewodnictwem  ks. Abpa Adama Szala, Metropolity Przemyskiego. W Mszy św. uczestniczyły osoby dla których Abp Ignacy Tokarczuk był bardzo bliskim, szczególnie zasłużonym  i cenionym duchowym przywódcą. Obecne były poczty sztandarowe Solidarności, Kolejarzy, Rolników i Technikum Nr 8, którego Abp był patronem, a także członkowie Klubu Inteligencji Katolickiej, którego Arcybiskup był członkiem honorowym. Po Mszy św. złożono kwiaty, zapalono znicze i modlono się  przy grobie Arcybiskupa.

Kolejna Msza św. w Bazylice Archikatedralnej  w intencji Ks.Abpa Ignacego Tokarczuka odbyła się 13.01.2018r.  Była to msza na inaugurację „Roku Pamięci Arcybiskupa dr Ignacego Tokarczuka w 100 Rocznicę Urodzin”.  Po Mszy św. i modlitwie przy grobie odbyła się w Muzeum Narodowym Ziemi Przemyskiej  Konferencja naukowa poświęcona pamięci Ks. Abp. Ignacego Tokarczuka.  Obecny na Mszy św., a potem na konferencji Marszałek Sejmu RP Marek Kuchciński przypomniał , że uchwałą  Sejmu RP, Rok 2018 poświęcony jest  pamięci Ks. Abp. Ignacego Tokarczuka. 
 
Fotografia: Stanisław Szarzyński

 
 
 
 
 
 

 

WAŻNA INFORMACJA - Przewodnik dla osób z zaburzeniami psychicznymi
SPOTKANIE OPŁATKOWE Z SYBIRAKAMI

14 stycznia przemyscy Sybiracy zasiedli przy wigilijnym stole.

Spotkanie opłatkowe rozpoczęło się Mszą św. odprawioną w kościele pw. Św. Józefa w Przemyślu.
Dzieci z Przedszkola Miejskiego nr 3 w Przemyślu uświetniły spotkanie opłatkowe jasełkami połączonymi ze śpiewaniem kolęd. Pani Teresa Paryna przemyska poetka, Pan Tadeusz Szczerbaty aktor teatru "Fredreum" i Pani Maria Wielgosz Sybiraczka - swoimi wierszami o Bożym Narodzeniu stworzyli wigilijny nastrój. 
Na spotkanie opłatkowe przybyło ponad 100 osób, w tym także Wicestarosta Przemyski Marek Kudła.
Fotografie Marian Boczar. 
 
 
 
 
fot. Marian Boczar 
 
NOWE INWESTYCJE DROGOWE W POWIECIE

 Podejmowane od lat starania o uzyskanie dodatkowych środków na inwestycje realizowane na terenie naszego powiatu raz po raz odnoszą skutek. Potwierdzeniem tego jest otrzymana niedawno wiadomość, iż w ramach unijnego Programu Polska-Białoruś-Ukraina 2014 – 2020 wkrótce rozpocząć się będą mogły prace przy zadaniu obejmującym przebudowę trzech dróg powiatowych w obrębie Gmin – Przemyśl i Medyka, tj.: nr 2119R Hurko-Jaksmanice, 2120R Krówniki-Jaksmanice, i 2121R Przemyśl-Łuczyce-Rożubowice. 

W ramach przebudowy zostaną poszerzone jezdnie do parametrów zgodnych z rozporządzeniem, czyli do 5,5 m (warstwy ścieralnej), położone zostaną chodniki z betonowymi obrzeżami w miejscowościach Siedliska, Jaksmanice i Krówniki. Przebudowane zostanie rondo w miejscowości Krówniki, a także przepusty wzdłuż drogi. Wybudowane zostaną również zatoki autobusowe, oraz umocnione pobocza. Przedmiotowe drogi łączą się z drogą krajową 28 i obwodnicą miasta Przemyśla, która z kolei łączy się z drogą wojewódzką prowadzącą do planowanego przejścia granicznego w punkcie granicznym 480 między Malhowicami a Niżankowicami. Na powyższy cel w ramach projektu Powiat Przemyski uzyska ok. 2 mln Euro z instytucji wdrażającej. To na pewno będą dobrze wydane i zainwestowane pieniądze unijne.
 
NOWY MOST W STUBNIE

 Tuż przed świętami Bożego Narodzenia mieszkańcy Stubna otrzymali wspaniały, świąteczny prezent, bowiem 15 grudnia 2017 roku oddano do użytku przebudowany, nowy most w ciągu drogi powiatowej nr 1823R Stubno-Kalników-Korczowa. Inwestycja niemała, całkowity jej koszt wyniósł ponad 1,2 mln zł. Jednakże wspomnieć w tym miejscu należy o Ministerstwie Infrastruktury i Budownictwa, które dołożyło w formie dotacji na ten cel 544 500 zł. Przebudowany most posiada teraz nawierzchnię odporną na koleinowanie z warstwą ścieralną bitumiczną, odwodnienie grawitacyjne tzn. spadki podłużne i poprzeczne do kratek ściekowych, dostosowane do obowiązujących standardów szerokości pasów ruchu – tj.: jezdnia 3 m, chodnik jednostronny o szerokości 2 m, prawo stronne pobocze gruntowe szerokości 1 m. Nośność obiektu kl. B wg. PN-85/S-10030 wynosi 40 ton. Zadanie wykonała Inżynieria Rzeszów.

Odbiór miał charakter kameralny, w końcu to prezent świąteczny. Odbioru dokonali przedstawiciele powiatu na czele ze Starostą Przemyskim Janem Pączkiem i Przewodniczącym Rady Powiatu Przemyskiego Ryszardem Adamskim. Obecni byli: Wójt Gminy Stubno Janusz Słabicki, przedstawiciele wykonawcy z Naczelnym Inżynierem Budów, Członkiem Zarządu „Inżynierii” Rzeszów Grzegorzem Królem, oraz pracownicy Zarządu Dróg Powiatowych w Przemyślu z Dyrektorem Januszem Hołyszko, a także projektanci obiektu.
To kolejna, jedna z wielu prowadzonych przez Powiat Przemyski inwestycji, ale jakże ważna i potrzebna dla mieszkańców Stubna.
 
Betlejemskie Światełko Pokoju

Zapoczątkowanej w 2007 roku transgranicznej tradycji stało się zadość. 5 stycznia 2017 br. w miejscu planowanego przejścia granicznego Malhowice – Niżankowice, odbyła się uroczystość przekazania przez polskich harcerzy symbolicznego Betlejemskiego Światełka Pokoju ukraińskim płastunom. Akcja ta od dwumastu lat organizowana jest przez zaprzyjaźnione samorządy z obu stron polsko – ukraińskiej granicy, czyli Powiat Przemyski i Rejon Starosamborski.
Na uroczystość tuż przy pasie granicznym przybyli zarówno przedstawiciele samorządów, jak i służb mundurowych, a przede wszystkim harcerze, młodzież i okoliczni mieszkańcy. Władze przygranicznych samorządów reprezentowali: starosta przemyski - Jan Pączek  oraz Tatiana Terlecka - starosta Rejonu Starosamborskiego.
Wśród uczestników uroczystości obecni byli m.in.: posłowie RP – Andrzej Matusiewicz, Mieczysław Kasprzak i Marek Rząsa, prezydent Przemyśla – Robert Choma, wicewojewoda podkarpacki – Piotr Pilch, a imprezę prowadził sekretarz powiatu - Jerzy Góralewicz. Starosta Jan Pączek odczytał list od marszałka Sejmu RP Marka Kuchcińskiego. Minutą ciszy oraz modlitwą uczczono pamięć zmarłego w ubiegłym roku współorganizatora tej inicjatywy Wołodymyra Horbowego.
W tym słonecznym dniu nie zabrakło wspólnego kolędowania, przekazywania życzeń i upominków, a przede wszystkim dzielenia się opłatkiem i prosforą, poświęconymi przez kapłanów obrządku rzymskiego i greckokatolickiego.
Tradycyjnym zwyczajem harcerze i płastuny utworzyli wspólny krąg. Wyrażano też nadzieję, że już niebawem doczekamy się w tym miejscu przejścia granicznego z prawdziwego zdarzenia.

 


 

Promocja w Mucznem

30 grudnia w Centrum Promocji Leśnictwa w Mucznem odbyło się spotkanie autorskie i prezentacja najnowszej książki Kornelii Golombek promującej walory krajoznawcze województwa podkarpackiego. Autorka wyemigrowała z Polski do Niemiec jako nastolatka, a obecnie jest wykładowcą Uniwersytetu w Dusseldorfie specjalizującą się w międzykulturowej edukacji dorosłych i psychologii komunikacji. Kilkadziesiąt razy odwiedzała nasz region w efekcie czego powstały dwie książki propagujące województwo podkarpackie w niemieckich kręgach kulturowych – wcześniejsza „Region z duszą” oraz najnowsza „W krainie żubra górskiego i serdeczności”. W obu publikacjach rozwinięte są liczne wątki związane z Przemyślem i naszym powiatem. W trakcie spotkania, którego gospodarzem był Jan Mazur, nadleśniczy Nadleśnictwa Stuposiany, autorka otrzymała podziękowania od Wicemarszałek Województwa Podkarpackiego Marii Kurowskiej, wręczono jej także list gratulacyjny od Starosty Przemyskiego Jana Pączka.

 

Uchwalono budżet powiatu

Tuż po opłatkowym spotkaniu radni Powiatu Przemyskiego udali się do starostwa na ostatnią w tym roku sesję. Najważniejszym punktem obrad było podjęcie uchwały budżetowej Powiatu Przemyskiego na rok 2018. Projekt budżetu nie wzbudził kontrowersji i – podobnie jak i rok wcześniej - został przyjęty jednomyślnie. Radni podkreślali, iż – niezależnie od poglądów i rozmaitych opcji politycznych – wszystkich łączy dobro powiatu i troska o jego mieszkańców.  Podstawowe parametry budżetowe to: dochody w kwocie 57.618.446 złotych oraz wydatki – 59.067.249 złotych. Warto dodać, że budżet znacznie przewyższa ten z roku poprzedniego.


Opłatkowe spotkanie

28 grudnia 2017 r. w sali Przemyskiej Biblioteki Publicznej odbyło się tradycyjne doroczne spotkanie opłatkowe. Gospodarzami byli: Prezydent Miasta Przemyśla – Robert Choma oraz Starosta Przemyski – Jan Pączek, którzy przywitali gości, podsumowali miniony rok  oraz złożyli życzenia świąteczno-noworoczne. Wśród tegorocznych gości byli m.in.: parlamentarzyści, samorządowcy, przedstawiciele administracji rządowej oraz służb mundurowych, dyrektorzy podległych samorządom jednostek oraz działacze społeczni, a także goście z zagranicy. Świątecznego błogosławieństwa udzielił zgromadzonym: Arcybiskup Adam Szal - Metropolita Przemyski oraz abp Arcybiskup Eugeniusz Popowicz - Metropolita Przemysko – Warszawski obrządku greckokatolickiego. Po dokonanym przez obu hierarchów poświęceniu wszyscy dzielili się opłatkami, składając sobie życzenia.
Świąteczne spotkanie uświetniła „żywa szopka” w wykonaniu Zespołu Pieśni i Tańca „Przemyśl”. Podczas spotkania Jan Geneja - Komendant Straży Miejskiej w Przemyślu udekorowany został Złotym Medalem za Zasługi przyznanym przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę, a wręczonym przez Wicewojewodę Podkarpackiego Piotra Pilcha. Niespodzianka czekała też włodarzy miasta i powiatu – Robert Choma i Jan Pączek otrzymali bowiem z rąk Piotra Hryniszyna, Dyrektora Specjalistycznego Ośrodka Wsparcia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie w Korytnikach symboliczne statuetki ‘”SUPER SOW-ik 2017” stanowiące podsumowanie tegorocznej kampanii”Biała Wstążka”.

 

Szopka oczami dziecka

19 grudnia, o godz. 12:00 w Muzeum Historii Miasta Przemyśla, Rynek 9 odbyło się otwarcie wystawy pokonkursowej „Szopka oczami dziecka”.
Patronat nad konkursem objęli: Pan Robert Choma Prezydent Miasta Przemyśla oraz Pan Jan Pączek Starosta Przemyski.
Spośród ponad 220 prac uczniów, którzy wzięli udział w konkursie, niezwykle trudno było wyłonić jedynie laureatów pierwszych trzech miejsc i kilku wyróżnień. Wszystkie prace zostały nagrodzone i wyróżnione, gdyż wszystkie są pięknymi wizerunkami szopki bożonarodzeniowej namalowanej lub narysowanej i widzianej oczami i wyobraźnią dziecka.
Dlatego na wystawie znalazły się wszystkie prace uczniów, które otrzymaliśmy na konkurs.


 

ŻYCZYMY WESOŁYCH ŚWIĄT

III Otwarte Mistrzostwa Powiatu Przemyskiego w Badmintonie

W Medyce w dniu 16.12.2017 odbyły się po raz trzeci Mistrzostwa Powiatu Przemyskiego w Badmintonie. Organizatorami mistrzostw byli : Uczniowski Klub Sportowy Jagiellonka w Medyce oraz UKS Aktywna Piątka Przemyśl. Impreza zgromadziła 112  amatorów tej sportowej dyscypliny , którzy rozgrywali pojedynki w 7 kategoriach wiekowych przyjeżdżając między innymi z takich miejscowości jak : Dubiecko, Lubaczów Zarzecze, Jarosław, Rzeszów, Łukowa Przemyśla oraz 15 osobowa reprezentacja z Lwowa. Najmłodszym uczestnikiem mistrzostw był sześcioletni Aleksander Bandrowicz z UKS Aktywna Piątka Przemyśl dla którego medycka hala będzie miejscem historycznym ponieważ zdobył w niej swój pierwszy medal w imprezie badmintonowej.

Mistrzostwa odbyły się pod Honorowym Patronatem Starosty Przemyskiego Jana Pączka oraz Wójta Gminy Medyka Marka Iwasieczko. Uczestnicy mistrzostw rywalizowali  w kategoriach : Dzieci , Żaków, Młodzików Młodszych, Młodzików, Juniorów oraz kategoriach dorosłych w grach pojedynczy oraz mieszanych. Zostało rozegranych 199 meczy na siedmiu kortach medyckiej hali sportowej przy sporej widowni.
 Zorganizowanie tej imprezy sportowej nie było by możliwe bez wsparcia Powiatu Przemyskiego, Gminy Medyka, Gminnego Centrum Kulturalnego w Medyce, Medyckiego Koła Kobiet oraz rodziców badmintonistów z Przemyśla i  Medyki, za co organizatorzy serdecznie dziękują.
/ Moim zdaniem dyscyplina staje się coraz popularniejsza w naszym regionie co świadczy o  ilości uczestników z roku na rok jest ich coraz więcej I Mistrzostwa – 36, II – 66, III -112 niewątpliwie jest to spowodowane sukcesami podkarpackich badmintonistów oraz uczestnictwem w Ekstraklasie Badmintonowej drużyn z Nowej Dęby oraz Przemyśla, fajną jest też sprawą że w mistrzostwach uczestniczyli dzieci wraz z swoimi rodzicami – sędzia główny zawodów i współorganizator Tomasz Kordek /
Wyniki :
Kategoria Dzieci chłopcy. : 1. Czogała Bartłomiej, 2.Domina Oskar, 3. Bandrowicz Aleksander
Kategoria Żak dziew. : 1. Horst Natalia, 2. Svyshch Yana. 3. Grzegorzak Wiktoria,
Kategoria Żak chłop.: 1. Drymajło Kacper, 2. Fortuna Jakub, 3. Horlov Illia
Kategoria MM dziew. : 1. Polyychuk Viktoria 2. Wożniak Aleksandra,  3. Serafin Oliwia,  
Kategoria MM chłop. : 1. Harapiński Mikołaj, 2. Danyla Mats, 3. Khita Oleksa
Kategoria M chłop. : 1. Kliuchkovskyi Miroslav, 2. Mołczan Łukasz ,3. Spławiński Mateusz,
Kategoria M dziew. : 1. Olyntes Iryna, 2. Yakovenko Julia, 3. Toś Julia,
Kategoria J chłop. : 1. Olyntes Maksym, 2. Pawlus Kamil, 3, Cwynar Maciej
Kategoria J dziew. 1. Pawlus Ewelina,2. Pawlus Paulina, 3.Łabuda Wiktoria
Kategorie dorosłych :
Kat. Kobiety P : 1. Czajkowska Magdalena, 2. Kazimir Iwona
Kat. Kobiety Z : 1. Biela Monika, 2. Gdula Agnieszka, 3. Pająk Anna
Kat. Mężczyźni Z : 1. Drak Piotr, 2. Kuras Przemysław, 3. Błażowski Jakub
Kat. Mężczyźni P : 1. Mackiewicz Zenon, 2. Koprowicz Norbert, 3. Biebrzyński Maciej
Gra  Mieszana OPEN  : 1. Spławiński Mateusz / Pawlus Ewelina, 2. Kurka Artur / Biela Monika,  3. Olynets Maksym / Yakovenko Julia


 

Konkursu na stroik świąteczny

W dniu  11 grudnia 2017 r. w Starostwie Powiatowym odbyło się posiedzenie Komisji Konkursowej w celu rozstrzygnięcia Konkursu na stroik świąteczny dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych oraz klas I – III szkół podstawowych z terenu Powiatu Przemyskiego organizowanego przez Wydział Rozwoju Gospodarczego, Edukacji, Kultury i Promocji Starostwa Powiatowego w Przemyślu.

 
 
Decyzją Komisji nagrody otrzymują następujące osoby:
 
Kategoria: Przedszkola
I miejsce – Niepubliczne Przedszkole ,,Chatka Skrzatka” w Krównikach
II miejsce - Samorządowe Przedszkole w Krzywczy
III miejsce – Przedszkole Niepubliczne ,,Kraina Maluszka” w Stubnie
 
 
Kategoria: Oddziały przedszkolne:
I miejsce – Oddział przedszkolny przy Szkole Podstawowej w Birczy
II miejsce – Oddział przedszkolny przy Szkole Podstawowej w Kosienicach
III miejsce – Oddział przedszkolny przy Zespole Szkolno – Przedszkolnym w Maćkowicach
 
Kategoria I-III:
I nagroda –  Piotr Segelin –Zespół Szkół w Birczy
II nagroda – Maja Sroka – Zespół Szkolno – Przedszkolny nr 1 w Żurawicy
III nagroda – Mateusz Ścibor – Szkoła Podstawowa w Bachowie oraz Maciej Sowa – Szkoła Podstawowa w Birczy
 
 
Komisja konkursowa w kategorii:
 ,,Przedszkola” postanowiła przyznać 1 wyróżnienie:
 
Samorządowe Przedszkole w Medyce
  
Oraz w kategorii kl. I – III: 
Kacper Pic - Szkoła Podstawowa w Kosienicach
 
 
Wszyscy uczestnicy konkursu otrzymali nagrody rzeczowe i pamiątkowe dyplomy a nauczyciele – opiekunowie podziękowania.
 
III Międzynarodowy Konkurs Szopki Bożonarodzeniowej

Już po raz trzeci dziedziniec naszego starostwa był miejscem w którym wyeksponowano rekordową ilość szopek. 9 grudnia 2017 roku można też było zobaczyć występy szkolnych artystów prezentujących bożonarodzeniowy program artystyczny, a także zaopatrzyć się w świąteczne akcesoria oferowane na okolicznościowym jarmarku.

III Międzynarodowy Konkurs Szopki Bożonarodzeniowej organizowany przez Stowarzyszenie Społeczno – Kulturalne „Integracja”, Starostwo Powiatowe w Przemyślu oraz Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej zgromadził przeszło stu szopkarzy z Polski, Ukrainy, Niemiec i Węgier.
Jak co roku zaskakiwała różnorodność form i technik. Rzeźby w drewnie, kamieniu, a także wykonane z najróżnorodniejszych dostępnych materiałów (np. słomy, tektury, metalu czy gliny) świadczyły o dużej wyobraźni i wysokich  artystycznych kwalifikacjach autorów. 
Pomimo niezbyt sprzyjającej aury ekspozycja cieszyła się dużym zainteresowaniem publiczności. Wśród zwiedzających nie zabrakło Metropolity Przemyskiego abp. Adama Szala – patrona honorowego konkursu oraz Starosty Przemyskiego Jana Pączka.
Po kilku ekspozycyjnych godzinach ze starostwa wyruszył szopkarski korowód do Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej gdzie nastąpiło rozstrzygnięcie konkursu. Wystawa pokonkursowa w muzeum czynna będzie do 2 lutego 2018 roku.
Nowy Członek Rady Powiatu Przemyskiego

W dniu 11 grudnia 2017 r. podczas Sesji Rady Powiatu Przemyskiego został powołany nowy radny - Adam Czarniecki w miejsce zmarłego niedawno Józefa Piotrowskiego. Podczas sesji złożył on uroczyste ślubowanie i stał się pełnoprawnym członkiem Rady Powiatu Przemyskiego. Życzymy owocnej i pełnej sukcesów pracy na rzecz naszej Małej Ojczyzny.

Święty Mikołaj w starostwie

W środę 6 grudnia pojawił się w starostwie Święty Mikołaj. Jak każe tradycja, odziana w liturgiczne szaty brodata postać hojnie rozdawała upominki. Mikołajowych prezentów nie zabrakło dla włodarzy powiatu ale chyba najbardziej cieszyli się ci najmłodsi. Mikołajowe prezenty trafiły bowiem m.in. do wychowanków Placówki Opiekuńczo Wychowawczej w Nienadowej i w Prałkowcach oraz uczniów Zespołu Szkół im. Markiana Szaszkiewicza w Przemyślu i uczniów Szkoły Podstawowej w Bolestraszycach. W postać świętego wcielił się Siergiej Kira, przedsiębiorca z Ukrainy, który od lat angażuje się w rozmaite społeczne przedsięwzięcia po obu stronach granicy.


"Ratujemy i Uczymy Ratować"
Kominikat Sportowy

Aptekarz Powiatowy

29 listopada 2017 r. w Starostwie Powiatowym w Przemyślu odbyło się spotkanie aptekarzy powiatu przemyskiego oraz aptekarzy z Przemyśla. Zostało ono zorganizowane w celu wyłonienia Aptekarza Powiatowego zgodnie z uchwałą XXXIV Okręgowego Zjazdu Delegatów Podkarpackiej Okręgowej Izby Aptekarskiej. Spotkanie prowadziła dr Lucyna Samborska- Prezes Podkarpackiej Okręgowej Rady Aptekarskiej. Zostały omówione zadania Aptekarza Powiatowego m.in. współpraca ze starostwem w akcjach prospołecznych, a także informowanie Podkarpackiej Okręgowej Rady Aptekarskiej o wszelkich nieprawidłowych zjawiskach z zakresu farmacji w powiecie.
Wyboru Aptekarza Powiatowego aptekarze powiatu przemyskiego i aptekarze z Przemyśla dokonali w głosowaniu jawnym, spośród farmaceutów przybyłych na wspomniane spotkanie. Został nim magister farmacji Krzysztof Flis, kierownik Apteki Apteka Dr Zdrowie.


Strona 1 z 46
««   1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12  13  14  15  16  17  18  19  20  21  22  23  24  25  26  27  28  29  30  31  32  33  34  35  36  37  38  39  40  41   »»
Strona główna  •  Powiat  •  Sprawy mieszkańców  •  O Powiecie  •  Aktualności
Copyright © 2017 - Powiat Przemyski | Wszelkie prawa zastrzeżone